Morpho là gì? Giao thức Lending P2P đáng chú ý tại Ethereum

1. Vấn đề tồn đọng

Có hai hình thức cho vay phổ biến hiện nay, P2P (peer-to-peer) và P2Pool. Aave hay Compound đang là những giao thức cho vay hàng đầu thế giới Defi hiện nay với hình thức P2Pool

Vậy hai hình thức này có ưu và nhược điểm như thế nào?

1.1 Mô hình Peer-to-Pool

Trong mô hình này, người cho vay và người vay không trực tiếp kết nối với nhau, mà thông qua một pool tài sản. Các giao thức vay mượn như Compound hay Aave sử dụng mô hình này.

Ưu điểm của mô hình này là tính thanh khoản cao, người dùng có thể rút hoặc vay tài sản bất kỳ lúc nào. Tuy nhiên, nhược điểm của nó là tỷ lệ sử dụng vốn thấp, người cho vay thường phải chia sẻ lợi nhuận với nhiều người khác, trong khi mức lãi mà người vay phải trả ở mức khá cao.

1.2 Mô hình Peer-to-Peer (P2P)

Trong mô hình này, người cho vay và người vay trực tiếp kết nối với nhau để thỏa thuận về lãi suất và điều khoản vay.

Ưu điểm của mô hình này là tỷ lệ sử dụng vốn cao, người cho vay có thể nhận được lãi suất cao hơn, trong khi người vay có thể vay với lãi suất thấp hơn. Tuy nhiên, nhược điểm của nó là tính thanh khoản thấp, người dùng không thể rút hoặc vay tài sản bất kỳ lúc nào.

2. Morpho là gì?

Morpho là một giao thức Lending/Borrowing phát triển nhanh chóng trong thời gian qua, do Morpho Labs xây dựng.

Morpho hoạt động như một lớp trung gian trên các giao thức hàng đầu như Aave và Compound, Morpho kết hợp mô hình cho vay P2P (peer-to-peer) và Peer to Pool, tận dụng nguồn thanh khoản từ Aave và Compound để mang đến trải nghiệm tốt nhất cho cả người vay và người cho vay.

Với khả năng tối ưu hóa độc đáo, Morpho cải thiện hiệu suất sử dụng vốn của các vị thế trong các giao thức này thông qua việc tự động kết nối người cho vay và người vay P2P.

3. Cách thức hoạt động và những sản phẩm của Morpho

3.1 Morpho Optimizers

Morpho Optimizers là sản phẩm chủ chốt của Morpho, Với Morpho Optimizers người dùng có thể kiếm được nhiều lợi nhuận hơn khi cho vay và mất ít chi phí hơn khi đi vay so với trực tiếp tại các giao thức như Compound hay Aave.

Morpho hoạt động bằng cách kết nối trực tiếp người cho vay (lenders) và người vay (borrowers), thay vì sử dụng một pool tài sản chung như các giao thức lending khác. Điều này mang lại lợi ích cho cả người cho vay và người vay:

Đối với người cho vay:

• Lãi suất cao hơn: Khi được kết nối trực tiếp với người vay, người cho vay có thể nhận được lãi suất cao hơn so với việc cho vay vào pool chung.
• Kiểm soát lãi suất: Người cho vay có thể tự đặt lãi suất mong muốn, giúp họ linh hoạt hơn trong việc quản lý tài sản của mình.

Đối với người vay:

• Lãi suất thấp hơn: Khi vay trực tiếp từ người cho vay, người vay có thể nhận được lãi suất thấp hơn so với việc vay từ pool chung.
• Tiếp cận với nguồn vốn lớn hơn: Morpho có thể kết nối người vay với nhiều người cho vay khác nhau, giúp họ tiếp cận được với nguồn vốn lớn hơn.

Cách thức hoạt động của Morpho:

1. Xếp hàng theo thứ tự ưu tiên: Morpho sử dụng một hàng đợi theo thứ tự ưu tiên on-chain để sắp xếp người dùng theo nhu cầu cho vay hoặc vay mượn.
2. Kết nối người cho vay và người vay: Khi một người cho vay mới tham gia, Morpho sẽ kết nối họ với người vay có nhu cầu lớn nhất. Người cho vay được chọn dựa trên số tiền họ muốn cho vay.
3. Tỷ lệ lãi suất P2P: Morpho có thể tự do đặt lãi suất P2P, nhưng lãi suất này phải nằm trong phạm vi lãi suất của pool chung để đảm bảo lợi ích cho cả người cho vay và người vay.
4. Cơ chế dự phòng: Nếu một trong hai bên rời khỏi Morpho, Morpho sẽ sử dụng thanh khoản từ pool cho vay cơ bản, được gọi là cơ chế dự phòng.

3.2 Morpho Blue

Vào ngày 10/10/2023, Morpho đã chính thức giới thiệu sản phẩm Morpho Blue của mình, Morpho Blue là một giao thức riêng biệt so với Morpho Optimizers, Morpho Blue cũng là giao thức cho vay DeFi mới và mang đến nhiều điểm mới mẻ so với các nền tảng cho vay hiện có.

Dưới đây là những điểm nổi bật của Morpho Blue:

1. Tính Đáng Tin Cậy và Không Cần Phép:
   • Trustless (Không Cần Tin Cậy): Morpho Blue được xây dựng để không đòi hỏi sự tin cậy vào bên thứ ba. Người dùng có thể tham gia vào mà không cần phải tin tưởng vào bên quản lý nền tảng.
   • Không Cần Cấp Phép (Permissionless): Người dùng có quyền tạo ra các thị trường vay mượn mới mà không cần sự cho phép từ bất kỳ ai.
2. Không Thay Đổi và Tối Ưu Hóa Gas:
   • Immutable (Không Thay Đổi): Giao thức Morpho Blue không thể được nâng cấp, đảm bảo rằng nó sẽ chạy và hoạt động theo cách nhất định mãi mãi.
   • Giảm Chi Phí Gas: Giao thức được xây dựng đơn giản trong một smart contract duy nhất, giảm tiêu thụ gas lên đến 70% so với các nền tảng lending khác.
3. Hiệu Quả và Đơn Giản:
   • Hiệu Quả: Tài sản thế chấp không được cho vay tiếp, giúp giảm yêu cầu thanh khoản cho hoạt động thanh lý và cho phép Morpho Blue cung cấp mức sử dụng vốn cao hơn. Ngoài ra, Morpho Blue hoàn toàn tự động nên không cần thu phí bảo trì, quản lý rủi ro hay bảo mật code.
   • Đơn Giản: Giao thức chỉ bao gồm 650 dòng mã Solidity, làm cho nó dễ hiểu và an toàn.

Morpho Blue hiện tại vẫn đang trong giai đoạn Testnet và chưa khởi chạy chính thức.

4. Đội Ngũ

Morpho được xây dựng bởi đội ngũ Morpho Labs bao gồm các thành viên chủ chốt như sau:

Co-Founder, Merlin Egalite: Ông đã có kinh nghiệm trong lĩnh vực kỹ sư phần mềm tại thế giới blockchain, các tổ chức blockchain gần đây ông làm việc bao gồm Kleros, Blockpulse, The Commons Stack.

Co-Founder, CEO Paul Frambot: Ông đã học tại viện bách khoa Paris về blockchain nâng cao. Ngoài ra, ông cũng là thành viên của tổ chức Ethereum Paris và KRYPTOSPHERE

5. Nhà Đầu Tư và Đối Tác

5.1. Nhà đầu tư

Morpho là một trong những giao thức Lending gọi vốn được với một số tiền tương đối ấn tượng. Họ đã thành công kêu gọi vốn hơn 19 triệu USD sau 2 vòng với sự góp mặt quan trọng của các VCs hàng đầu như: a16z, Nascent, Variant, Coinbase Ventures…

5.2. Đối tác

• Pendle Finance (Q3/2024): Morpho cho phép dùng PT Tokens (Principal Tokens) làm tài sản thế chấp, đi trước Aave trong việc hỗ trợ yield tokenization. 
• Kelp DAO: Hỗ trợ rsETH (Liquid Restaked Token) làm tài sản vay/cho vay, tích hợp restaking vào lending, tăng APY cho người dùng.
• Layer-2 mở rộng: Ngoài Base, Morpho đang thử nghiệm trên Arbitrum và Optimism, với kế hoạch ra mắt Morpho Vaults trên Scroll vào Q3/2025.

6. Tokenomics

6.1 Thông tin chung

Dự án đã công bố tokenomics và token gốc của mình là $MORPHO.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại Morpho vẫn chưa được niêm yết lên bất kì sàn giao dịch nào và chỉ có thể kiếm được thông qua các hoạt động trên giao thức và nhận về phần thưởng

$MORPHO là token quản trị của giao thức Morpho và Morpho DAO. Morpho DAO bao gồm những holders của Morpho.

Người nắm giữ $MORPHO sẽ có thể bỏ phiếu về các thay đổi đối với giao thức, bao gồm:

• Triển khai hoạt động trên nhiều blockchain khác nhau, mở rộng phạm vi tiếp cận và tính linh hoạt của giao thức.
• Quản lý danh sách các thị trường được liệt kê và các thông số quan trọng khác;
• Phi tập trung hóa giao diện người dùng giúp tăng tính bảo mật và khả năng chịu lỗi của hệ thống.
• Quản lý Kho bạc của DAO.

Tên Dự Án: Morpho Protocol

• Kí hiệu: $MORPHO
• Contract: 0x9994E35Db50125E0DF82e4c2dde62496CE330999
• Blockchain: Ethereum
• Tổng cung: 1,000,000,000 $MORPHO
• Loại token: Quản trị

6.2 Tỉ lệ phân bổ

Token $MORPHO được phân bổ theo tỉ lệ như sau:

• Founders: 15% tương đương 150,000,000 $MORPHO
• Community: 51% tương đương 510,000,000 $MORPHO
• Investors: 19% tương đương 190,000,000 $MORPHO
• Independent Contributors & Advisors: 6% tương đương 60,000,000 $MORPHO
• Morpho Labs: 8% tương đương 80,000,000 $MORPHO
• Morpho Association: 1% tương đương 10,000,000 $MORPHO

7. Lộ trình phát triển

8. Thông tin dự án

• Twitter: https://twitter.com/MorphoLabs/
• Discord: https://discord.com/invite/BWXbJMHMdz/
• Website: https://morpho.org/

9. Tổng kết

Morpho là một dự án Lending có tốc độ phát triển tương đối nhanh trong thị trường, hiện dự án đang đứng thứ 6 về TVL với hơn 600 triệu USD.

Ngoài ra, Morpho cũng đang tích cực xây dựng những sản phẩm mới với tham vọng lớn hơn như Morpho Blue hay xa hơn là MetaMorpho. Hơn nữa, dự án đã khởi chạy token từ lâu nhưng chưa niêm yết lên bất kì sàn giao dịch nào. Hiện tại cơ hội để săn retroactive tại Morpho vẫn còn, đặc biệt đây là dự án gọi vốn với số tiền tương đối ấn tượng cùng sự hỗ trợ của những cái tên hàng đầu trong ngành.

Trên đây là các thông tin về dự án Morpho, một cái tên với mô hình Lending P2P đang hoạt động hiệu quả tại blockchain Ethereum.

Đọc thêm:

• Aave Protocol là gì? Tất tần tật thông tin về dự án Aave Protocol
• Marginfi là gì? Nền tảng lending & borrowing trên Solana
• Hashstack là gì? Nền tảng lending gọi vốn 1 triệu đô vòng seed trên StarkNet