Vì sao một số altcoin trên Binance sập về 0?

Cú sụp lớn nhất kể từ FTX: Thị trường mất 850 tỷ USD chỉ trong vài giờ

Theo dữ liệu từ CoinMarketCap, tổng vốn hóa thị trường crypto đã bốc hơi khoảng 850 tỷ USD chỉ trong vài giờ. Bitcoin giảm khoảng 10–15%, từ gần 124.000 USD xuống 105.000 USD. Tuy nhiên, phần lớn thiệt hại đến từ altcoin, đặc biệt là những token được giao dịch chủ yếu trên Binance.

Ba cái tên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất gồm Cosmos (ATOM), IoTeX (IOTX) và Enjin (ENJ). Trên Binance, giá của các token này rơi về gần 0 USD, trong khi cùng thời điểm, trên các sàn khác như OKX, Bybit hay HTX, chúng chỉ giảm lần lượt 53%, 46% và 64,5%. Điều đó cho thấy cú sập này mang tính cục bộ, chủ yếu liên quan đến Binance.

*So sánh biểu đồ một ngày của ATOM/USDT, IOTX/USDT, ENJ/USDT trên nhiều sàn giao dịch.*

20 tỷ USD vị thế bị thanh lý: Hiệu ứng domino từ đòn bẩy

Theo dữ liệu từ CoinGlass, chỉ trong 24 giờ từ 9–10/10, hơn 20 tỷ USD vị thế giao dịch bị thanh lý, gấp 20 lần mức kỷ lục trong đợt sụp do COVID-19 năm 2020. Khoảng 1,6 triệu trader bị thổi bay tài khoản, trong đó phần lớn sử dụng đòn bẩy cao (leverage).

*Biểu đồ tổng số tiền thanh lý trên thị trường tiền điện tử*

Nhà sáng lập BitMEX Arthur Hayes cho rằng cú sập này bắt nguồn từ việc các sàn lớn, đặc biệt là Binance, tự động thanh lý tài sản thế chấp (collateral) liên kết với các vị thế cross-margin. Khi giá giảm, hệ thống tự động bán các altcoin được dùng làm tài sản bảo đảm, nhằm bù lỗ cho các khoản vay. Điều này kích hoạt vòng xoáy bán tháo, khiến giá tiếp tục giảm mạnh và thậm chí rơi về 0 trong vài giây.

Word on the street is that big CEX’s auto liquidation of collateral tied to cross margined positions is why lots of alts got smoked on the move down. Congrats to all you stink bidders. We won’t be seeing those levels any time soon on many high quality alts.
— Arthur Hayes (@CryptoHayes) October 11, 2025

Hệ thống Binance quá tải, market maker rút thanh khoản

Ngay trong lúc thị trường hoảng loạn, nhiều người dùng báo cáo bị đóng băng tài khoản, lệnh stop-loss không khớp và giao dịch bị trì hoãn. Binance sau đó xác nhận hệ thống bị quá tải do lưu lượng giao dịch tăng đột biến, khiến một số chức năng bị tạm gián đoạn.

Theo các nhà phân tích on-chain, sự cố này còn trầm trọng hơn khi một số market maker lớn như Wintermute được cho là đã rút thanh khoản khỏi Binance trong thời điểm hỗn loạn. Việc này khiến thanh khoản tạm thời biến mất, không còn lệnh mua nào khả dụng, dẫn đến việc hệ thống hiển thị giá 0 USD cho một số altcoin, dù chúng vẫn được giao dịch bình thường ở nơi khác.

Tình huống này tương tự “flash crash Ethereum năm 2017”, khi ETH từng rơi về 0,10 USD trên sàn GDAX chỉ vì chuỗi lệnh bán tự động và thiếu thanh khoản tạm thời.

Crypto exchanges use #marketmakers — companies that provide #liquidity for trading pairs. #Binance, for instance, works with #Wintermute, a firm often suspected of orchestrating #marketmanipulation (something frequently mentioned on #Twitter).

What happened yesterday, in my… pic.twitter.com/LmPgec4hEh
— Gean Pierre da Matta (@geanpierresm) October 11, 2025

Trước làn sóng chỉ trích, đồng sáng lập Binance – Yi He đã gửi lời xin lỗi người dùng, thừa nhận rằng một số người gặp sự cố giao dịch do biến động mạnh và lưu lượng truy cập bất thường.

Binance tuyên bố sẽ xem xét bồi thường cho người dùng có thiệt hại xác minh được là do lỗi hệ thống, song khẳng định các khoản lỗ từ biến động giá thị trường hoặc lợi nhuận chưa chốt sẽ không nằm trong diện bồi thường.

Due to significant market fluctuations over the past 16 hours and a substantial influx of users, some users have encountered issues with their transactions. I deeply apologize for this. If you have incurred losses attributable to Binance, please contact our customer service to… https://t.co/9Q7GZuFY5H
— Yi He (@heyibinance) October 11, 2025

Dù Binance đã giải thích nguyên nhân là do áp lực thanh lý và hệ thống quá tải, nhiều chuyên gia vẫn đặt dấu hỏi. Một số nhà phân tích như Gean Pierre da Matta cho rằng đây là sự cố được phối hợp kỹ lưỡng, khi các bot thanh khoản bị tắt cùng lúc với việc sàn đóng băng hệ thống, khiến người dùng không thể mua vào để cân bằng áp lực bán.

Trong khi đó, nhiều nhà giao dịch kỳ cựu cho rằng việc altcoin rơi về 0 chỉ trong vài giây là lời cảnh báo cho rủi ro khi dùng đòn bẩy cao và phụ thuộc vào hệ thống tập trung (CEX).

Kết luận

Sự cố ngày 10/10 trên Binance là minh chứng rõ ràng cho việc thị trường crypto vẫn còn mong manh trước các sự cố thanh lý và lỗi kỹ thuật. Dù không có bằng chứng về hành vi thao túng, vụ việc đã làm lung lay niềm tin của hàng triệu nhà đầu tư vào hệ thống giao dịch tập trung.

Đọc thêm: