Việt Nam chính thức đánh thuế crypto: Áp 0,1% mỗi giao dịch từ 27/3/2026

Bước ngoặt pháp lý cho thị trường tài sản mã hóa

*Thông tư hướng dẫn thuế liên quan đến tài sản mã hóa của Bộ Tài chính ngày 27/03/2026*

Từ ngày 27/3/2026, Việt Nam sẽ chính thức áp dụng cơ chế thu thuế đối với các giao dịch tài sản mã hóa, với mức 0,1% trên mỗi lần chuyển nhượng. Quy định này được cụ thể hóa trong Thông tư số 32/2026/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành, đánh dấu lần đầu tiên hoạt động liên quan đến crypto được đưa vào khuôn khổ thuế một cách rõ ràng và có hệ thống.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh thị trường tài sản số tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng, với mức độ tham gia của nhà đầu tư cá nhân thuộc nhóm cao trên thế giới. Việc thiết lập cơ chế thu thuế không chỉ nhằm tăng tính minh bạch mà còn giúp cơ quan quản lý từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho một lĩnh vực vốn còn nhiều khoảng trống.

Nhà đầu tư cá nhân vẫn chịu 0,1% mỗi giao dịch

Dù có sự điều chỉnh về mặt kỹ thuật trong dự thảo, nghĩa vụ thuế đối với nhà đầu tư cá nhân gần như không thay đổi. Cụ thể, mỗi lần bán tài sản mã hóa, nhà đầu tư sẽ phải nộp 0,1% trên tổng giá trị giao dịch.

Điểm đáng chú ý là quy định này áp dụng đồng nhất cho cả cá nhân cư trú và không cư trú. Việc thu thuế sẽ được thực hiện thông qua cơ chế khấu trừ tại nguồn, tức là các sàn giao dịch hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ sẽ thay mặt nhà đầu tư thực hiện nghĩa vụ kê khai và nộp thuế.

Cách tiếp cận này giúp giảm đáng kể gánh nặng hành chính cho người dùng, đồng thời tăng khả năng kiểm soát dòng tiền của cơ quan quản lý trong một thị trường có tốc độ giao dịch cao như crypto.

Doanh nghiệp trong và ngoài nước chịu cơ chế thuế khác nhau

Đối với tổ chức trong nước, thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa sẽ chịu thuế thu nhập doanh nghiệp ở mức 20%. Thu nhập chịu thuế được xác định dựa trên chênh lệch giữa giá bán và giá mua, sau khi trừ đi các chi phí hợp lệ có chứng từ đầy đủ.

Trong khi đó, các tổ chức nước ngoài tham gia giao dịch thông qua các nền tảng tại Việt Nam sẽ chịu mức thuế 0,1% trên doanh thu mỗi lần chuyển nhượng. Đây là cách tiếp cận quen thuộc trong quản lý thuế xuyên biên giới, giúp đơn giản hóa việc xác định nghĩa vụ thuế trong môi trường khó kiểm soát chi phí.

Tranh luận về phân loại cư trú và thông lệ quốc tế

Một trong những điểm gây tranh luận trong quá trình góp ý dự thảo là việc phân loại cá nhân theo tình trạng cư trú. Một số địa phương đề xuất không phân biệt cá nhân cư trú và không cư trú trong quá trình kê khai thuế, nhằm đơn giản hóa thủ tục.

Tuy nhiên, cơ quan thuế đã không chấp nhận đề xuất này. Theo lý giải, việc phân loại dựa trên tình trạng cư trú là phù hợp với Luật Thuế thu nhập cá nhân cũng như các chuẩn mực quốc tế, bao gồm Khung báo cáo tài sản mã hóa (CARF) của OECD.

Cơ quan quản lý cũng nhấn mạnh rằng nghĩa vụ thuế không được xác định theo quốc tịch. Trên thực tế, một cá nhân mang quốc tịch Việt Nam vẫn có thể bị xem là không cư trú nếu không đáp ứng các điều kiện về thời gian lưu trú, và ngược lại.

Tiếp cận quản lý theo mô hình chứng khoán

Theo định hướng tại Nghị quyết 05/2025, trong giai đoạn hiện tại, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam sẽ được quản lý theo mô hình tương tự chứng khoán. Điều này thể hiện rõ trong cách xây dựng dự thảo Thông tư, khi toàn bộ quy trình, biểu mẫu và nguyên tắc kê khai đều được thiết kế dựa trên hệ thống thuế chứng khoán hiện hành.

Cách tiếp cận này cho phép cơ quan quản lý tận dụng kinh nghiệm sẵn có, đồng thời giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn thí điểm. Các hoạt động như vận hành sàn giao dịch, lưu ký tài sản, tự doanh hay phát hành tài sản mã hóa đều được đưa vào phạm vi kiểm soát.

Đáng chú ý, trong giai đoạn này, chỉ các doanh nghiệp trong nước mới được phép tham gia cung cấp dịch vụ, nhằm đảm bảo khả năng giám sát và quản lý.

Chế tài xử phạt sẽ được tách riêng

Dự thảo Thông tư hiện chưa đề cập đến các quy định xử phạt vi phạm trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Theo cơ quan thuế, nội dung này sẽ được xây dựng trong một nghị định riêng do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chủ trì.

Khi văn bản này được ban hành, các hành vi vi phạm trên thị trường crypto sẽ được xử lý theo khung pháp lý chuyên ngành. Trong khi đó, các vi phạm liên quan đến nghĩa vụ thuế vẫn sẽ áp dụng theo Luật Quản lý thuế hiện hành.

Các đề xuất trước đó cho thấy mức xử phạt có thể rất nghiêm khắc, bao gồm phạt tiền, tịch thu tài sản và thậm chí xử lý hình sự đối với các hành vi nghiêm trọng.

Cuộc đua sàn crypto nội địa bắt đầu nóng lên

Song song với việc hoàn thiện khung thuế, Việt Nam cũng đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng các sàn giao dịch tài sản mã hóa trong nước. Theo định hướng ban đầu, chỉ tối đa 5 doanh nghiệp sẽ được cấp phép trong giai đoạn thí điểm.

Hiện đã có nhiều tổ chức lớn tham gia cuộc đua này, bao gồm các hệ sinh thái tài chính liên quan đến ngân hàng và công ty chứng khoán. Đây đều là những đơn vị có lợi thế về vốn, công nghệ và mạng lưới người dùng.

Trong bối cảnh Việt Nam có hơn 17 triệu người từng giao dịch crypto và tổng khối lượng giao dịch ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD mỗi năm, tiềm năng thị trường là rất lớn. Tuy nhiên, phần lớn dòng tiền hiện vẫn nằm trên các sàn quốc tế.

Việc hình thành các sàn nội địa được kỳ vọng sẽ kéo dòng vốn quay trở lại trong nước. Dù vậy, để cạnh tranh với các nền tảng toàn cầu, các doanh nghiệp nội sẽ phải giải quyết bài toán về thanh khoản, trải nghiệm người dùng và niềm tin thị trường.

Đọc thêm: