Việt Nam đề xuất cho phép dùng tài sản số thế chấp vay vốn

Tóm tắt nhanh

Bộ Tài chính đề xuất cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng tài sản số, tài sản ảo và quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản bảo đảm khi vay vốn ngân hàng.
Chính sách mới có thể giúp hàng nghìn startup công nghệ tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn dù không sở hữu nhiều tài sản hữu hình.
Đề xuất xuất hiện trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy xây dựng thị trường tài sản số được quản lý và dự kiến vận hành trong năm 2026.

Trong một động thái được đánh giá là có thể tạo ra bước chuyển quan trọng đối với hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, Bộ Tài chính đang đề xuất cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) sử dụng tài sản số, tài sản ảo cùng các loại tài sản vô hình khác để thế chấp vay vốn tại các tổ chức tín dụng.

Nếu được thông qua, đây sẽ là lần đầu tiên khái niệm tài sản số được đưa vào khuôn khổ tiếp cận tín dụng chính thức ở quy mô rộng, mở ra cơ hội tiếp cận vốn cho hàng nghìn doanh nghiệp công nghệ, startup blockchain và các công ty sở hữu nhiều tài sản trí tuệ nhưng thiếu tài sản hữu hình truyền thống.

Bộ Tài chính muốn mở rộng phạm vi tài sản thế chấp cho doanh nghiệp

*Bộ Tài chính Việt Nam đề xuất cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa sử dụng tài sản số, tài sản ảo và quyền sở hữu trí tuệ làm tài sản thế chấp vay vốn*

Theo dự thảo Luật Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi đang được lấy ý kiến, các doanh nghiệp có thể sử dụng nhiều loại tài sản khác nhau để bảo đảm cho các khoản vay.

Bên cạnh tài sản hình thành trong tương lai và các quyền tài sản, dự thảo lần này còn đề cập tới tài sản vô hình, tài sản số và tài sản ảo như một hình thức tài sản bảo đảm hợp pháp.

Đây được xem là thay đổi đáng chú ý bởi trong nhiều năm qua, việc tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu dựa trên các loại tài sản hữu hình như bất động sản, nhà xưởng hoặc máy móc thiết bị.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp công nghệ hiện sở hữu giá trị lớn đến từ phần mềm, nền tảng số, bằng sáng chế, bản quyền hoặc các tài sản kỹ thuật số nhưng lại gặp khó khăn khi tiếp cận vốn do không có tài sản truyền thống để thế chấp.

Vì sao doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khi vay vốn?

Theo số liệu được trích dẫn trong dự thảo, doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các hộ kinh doanh hiện chiếm hơn 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam.

Tuy nhiên, dư nợ tín dụng dành cho nhóm này chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ của toàn nền kinh tế.

Bộ Tài chính cho rằng sự chênh lệch này xuất phát từ nhiều nguyên nhân như thiếu tài sản bảo đảm phù hợp, năng lực tài chính còn hạn chế, mức độ minh bạch thông tin chưa cao và quy mô vốn nhỏ.

Đối với các startup công nghệ, khó khăn còn lớn hơn khi phần lớn giá trị doanh nghiệp nằm ở công nghệ, dữ liệu, sản phẩm phần mềm hoặc quyền sở hữu trí tuệ.

Mặc dù đây là những tài sản có giá trị kinh tế đáng kể, chúng thường không được các tổ chức tín dụng truyền thống đánh giá tương đương với bất động sản hoặc tài sản vật chất.

Cánh cửa mới cho startup công nghệ và lĩnh vực blockchain

Nếu đề xuất được thông qua, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, AI, blockchain, fintech và đổi mới sáng tạo có thể hưởng lợi đáng kể.

Việc công nhận tài sản số và tài sản trí tuệ như một loại tài sản bảo đảm sẽ giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc huy động vốn phục vụ mở rộng hoạt động kinh doanh.

Không chỉ dừng ở việc mở rộng tài sản thế chấp, dự thảo còn khuyến khích các tổ chức tín dụng thay đổi cách đánh giá khách hàng vay vốn.

Theo đó, ngân hàng được định hướng tăng cường cho vay dựa trên xếp hạng tín nhiệm, dòng tiền kinh doanh, mô hình hoạt động và tiềm năng thị trường thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tài sản bảo đảm.

Đây là cách tiếp cận đang được nhiều nền kinh tế phát triển áp dụng nhằm hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Việt Nam đang tăng tốc xây dựng khung pháp lý cho tài sản số

Đề xuất mới xuất hiện trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình xây dựng hành lang pháp lý cho ngành công nghiệp tài sản số.

Theo các báo cáo quốc tế, Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp cận và sử dụng tiền mã hóa cao nhất thế giới.

Báo cáo Chỉ số Chấp nhận Tiền mã hóa Toàn cầu năm 2025 của Chainalysis xếp Việt Nam ở vị trí thứ tư toàn cầu, chỉ sau India, United States và Pakistan.

*Chỉ số chấp nhận tiền điện tử toàn cầu. Nguồn: Chainalysis*

Song song với đó, cơ quan quản lý cũng đang thúc đẩy việc xây dựng thị trường giao dịch tài sản số có quản lý.

Trước đó, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyen Duc Chi cho biết Việt Nam có thể chứng kiến các hoạt động đầu tiên của thị trường crypto được cấp phép ngay trong quý III/2026.

Nhiều doanh nghiệp tài chính trong nước, bao gồm các đơn vị liên quan đến Techcombank, VPBank và LPBank, cũng đã vượt qua vòng đánh giá ban đầu để tham gia phát triển sàn giao dịch tài sản số được quản lý.

Bước tiến quan trọng cho nền kinh tế số Việt Nam

Việc xem xét công nhận tài sản số như một loại tài sản bảo đảm không chỉ là thay đổi về mặt tín dụng mà còn phản ánh sự chuyển dịch trong tư duy quản lý đối với nền kinh tế số.

Trong bối cảnh tài sản vô hình ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong giá trị doanh nghiệp hiện đại, việc mở rộng các hình thức thế chấp có thể giúp giải phóng nguồn lực tài chính cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển công nghệ tại Việt Nam.

Nếu dự thảo được thông qua trong thời gian tới, đây có thể trở thành một trong những dấu mốc quan trọng nhất đối với ngành tài sản số và hệ sinh thái startup Việt Nam trong nhiều năm trở lại đây.

Đọc thêm: