Vitalik Buterin nói tầm nhìn Layer 2 không còn phù hợp

Vì sao Vitalik thay đổi quan điểm về Layer 2?

Trong nhiều năm, Layer 2 được xem là giải pháp trung tâm cho bài toán mở rộng của Ethereum. Ý tưởng cốt lõi là chuyển phần lớn giao dịch sang các mạng L2 nhằm tăng tốc độ xử lý và giảm phí, đồng thời vẫn “kế thừa” tính bảo mật của Ethereum mainnet (L1).

Tuy nhiên, theo Vitalik Buterin, thực tế triển khai cho thấy nhiều L2 chưa đạt được tiêu chuẩn phi tập trung như kỳ vọng. Một số hệ thống vẫn phụ thuộc vào cầu nối multisig (đa chữ ký) để kết nối với L1, thay vì hoàn toàn dựa vào cơ chế bảo mật cốt lõi của Ethereum.

Vitalik nhấn mạnh rằng nếu một hệ thống đạt 10.000 TPS nhưng kết nối với L1 thông qua một cầu nối multisig, thì điều đó không thực sự đồng nghĩa với việc “mở rộng Ethereum”. Nói cách khác, tốc độ cao không đủ nếu không đảm bảo tính bảo mật và phi tập trung ở cấp độ nền tảng.

L2s were a mist….

…were misguided https://t.co/v7jhc6VeSw
— David Hoffman (@TrustlessState) February 3, 2026

Ethereum mainnet đang dần cải thiện khả năng mở rộng

Một yếu tố quan trọng dẫn đến sự điều chỉnh chiến lược này là sự cải thiện trực tiếp trên Ethereum mainnet. Các đợt nâng cấp gần đây, bao gồm tăng gas limit và tối ưu hóa blob data, đã giúp nâng cao thông lượng mạng lưới.

Việc tăng gas limit từ 60 triệu lên 80 triệu, sau hard fork mới nhất, cho phép nhiều giao dịch và hoạt động smart contract hơn được xử lý trong mỗi block. Điều này góp phần cải thiện hiệu suất mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào L2.

Song song đó, lộ trình kỹ thuật của Ethereum còn bao gồm tích hợp zkEVM proofs vào lớp nền tảng, mở đường cho mô hình native rollups – một dạng rollup được tích hợp trực tiếp vào giao thức Ethereum thay vì xây dựng bên ngoài.

Native rollups: Hướng đi mới cho Ethereum?

Khác với rollup truyền thống, native rollups được “baked-in” vào chính giao thức. Điều này đồng nghĩa việc xác minh giao dịch được thực hiện trực tiếp bởi các validator Ethereum.

Theo Vitalik, native rollups có thể giúp Ethereum vừa duy trì tính bảo mật ở cấp L1, vừa mở rộng thông lượng hiệu quả hơn. Đây có thể là hướng đi cân bằng giữa khả năng mở rộng và tính phi tập trung – hai yếu tố thường xung đột trong thiết kế blockchain.

Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang mô hình này sẽ cần thời gian, nâng cấp kỹ thuật phức tạp và sự đồng thuận từ cộng đồng phát triển.

Layer 2 sẽ đi về đâu?

Vitalik không phủ nhận hoàn toàn vai trò của Layer 2, nhưng Vitalik cho rằng L2 nên tập trung vào các lĩnh vực chuyên biệt thay vì trở thành giải pháp mở rộng tổng quát cho toàn bộ Ethereum.

Những lĩnh vực tiềm năng được đề cập bao gồm quyền riêng tư, danh tính số, tài chính phi tập trung, ứng dụng mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo. Thay vì cạnh tranh về TPS, các L2 có thể tạo giá trị bằng cách tối ưu cho từng ngách cụ thể.

Điều này có thể dẫn đến sự tái định vị trong hệ sinh thái L2, nơi các dự án cần chứng minh giá trị khác biệt thay vì chỉ quảng bá khả năng mở rộng.

Tác động tới hệ sinh thái Ethereum

Việc Vitalik Buterin điều chỉnh quan điểm có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách cộng đồng nhìn nhận chiến lược phát triển dài hạn của Ethereum.

Một số nhà phát triển từ trước đã kêu gọi tập trung nhiều hơn vào mở rộng trực tiếp mainnet thay vì phụ thuộc vào L2. Quan điểm mới này phần nào củng cố lập luận đó. Tuy nhiên, Ethereum vốn là một hệ sinh thái đa dạng với nhiều bên tham gia, do đó sự thay đổi chiến lược sẽ diễn ra theo từng giai đoạn thay vì đột ngột.

Ở góc độ thị trường, tuyên bố này không đồng nghĩa Ethereum “từ bỏ Layer 2”, mà phản ánh quá trình tự điều chỉnh khi công nghệ và thực tiễn vận hành thay đổi.

Đọc thêm: