Chưa có sàn ở Việt Nam bảo đảm an toàn lưu ký tài sản mã hóa

An toàn lưu ký – lỗ hổng lớn của thị trường tài sản số

Theo ông Phan Đức Trung - chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam, cho đến thời điểm hiện tại, Việt Nam chưa có sàn giao dịch nào đủ năng lực để bảo đảm an toàn tuyệt đối cho hoạt động lưu ký tài sản mã hóa. Nhận định này không nhằm phủ nhận nỗ lực của các doanh nghiệp trong nước, mà phản ánh thực tế rằng tiêu chuẩn bảo mật đối với tài sản số cao hơn rất nhiều so với các loại tài sản tài chính truyền thống.

Trong những năm gần đây, thị trường crypto toàn cầu đã chứng kiến hàng loạt vụ tấn công mạng quy mô lớn. Ngay cả các sàn giao dịch hàng đầu tại châu Á, hoạt động trong môi trường pháp lý rõ ràng và sở hữu nền tảng công nghệ tiên tiến, vẫn liên tục trở thành mục tiêu của hacker. Một số sự cố nghiêm trọng tại Hàn Quốc hay Nhật Bản đã gây thiệt hại lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu USD, khiến niềm tin của nhà đầu tư bị xói mòn mạnh mẽ.

Lưu ký tài sản mã hóa phức tạp hơn chứng khoán truyền thống

Điểm khác biệt căn bản khiến việc lưu ký tài sản mã hóa trở nên rủi ro hơn, theo ông Trung, nằm ở cấu trúc kỹ thuật. Với chứng khoán, tài sản được lưu ký tập trung tại các trung tâm lưu ký quốc gia, có cơ chế đối soát, bù trừ và bảo vệ nhiều tầng. Trong khi đó, tài sản mã hóa lại tồn tại song song dưới hai hình thức: lưu ký on-chain trực tiếp trên blockchain và lưu ký off-chain thông qua hệ thống ví nóng, ví lạnh hoặc các giải pháp quản lý khóa riêng.

Chỉ cần một mắt xích trong chuỗi này gặp vấn đề từ quản lý private key, phân quyền truy cập nội bộ, cho tới quy trình vận hành của sàn rủi ro mất mát tài sản có thể xảy ra ngay lập tức. Đáng chú ý, khi sự cố xảy ra, khả năng truy vết và thu hồi tài sản trên blockchain là vô cùng hạn chế, khác xa so với các cơ chế xử lý trong thị trường tài chính truyền thống.

Không chỉ là câu chuyện pháp lý

Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam nhấn mạnh rằng việc xây dựng khung pháp lý cho tài sản mã hóa là cần thiết, nhưng chưa đủ. Nếu chỉ dừng lại ở việc ban hành quy định mà không song hành với đầu tư công nghệ và con người, rủi ro hệ thống vẫn sẽ tồn tại.

Thực tế tại Việt Nam hiện nay cho thấy một sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực then chốt như blockchain, an ninh mạng và công nghệ lưu ký. Đây đều là những mảng đòi hỏi trình độ kỹ thuật sâu, kinh nghiệm thực chiến và chi phí đầu tư lớn. Trong khi đó, phần lớn các sàn giao dịch trong nước vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm mô hình, chưa đủ nguồn lực để xây dựng hệ thống bảo mật đạt chuẩn quốc tế.

Công nghệ lưu ký – “xương sống” của hệ sinh thái tài sản số

Theo ông Phan Đức Trung, công nghệ lưu ký không nên được xem là một phần phụ trợ, mà phải là nền tảng cốt lõi của toàn bộ hệ sinh thái tài sản số. Nếu Việt Nam muốn hướng tới việc hình thành các sàn giao dịch tài sản mã hóa được cấp phép, thu hút dòng vốn lớn và nhà đầu tư tổ chức, thì yêu cầu về an toàn lưu ký sẽ phải được đặt lên hàng đầu.

Điều này đồng nghĩa với việc cần có chiến lược dài hạn cho đầu tư hạ tầng bảo mật, chuẩn hóa quy trình vận hành, áp dụng các mô hình lưu ký đa chữ ký, tách biệt tài sản của khách hàng và tài sản của sàn, cũng như cơ chế kiểm toán độc lập thường xuyên. Đây là những yếu tố đã trở thành tiêu chuẩn bắt buộc tại nhiều thị trường lớn trên thế giới.

Bài toán niềm tin và con đường phía trước

Phát biểu của Chủ tịch Hiệp hội Blockchain Việt Nam có thể được xem như một lời cảnh báo sớm đối với thị trường. Trong bối cảnh tài sản mã hóa ngày càng được quan tâm, nếu bài toán an toàn lưu ký không được giải quyết triệt để, mọi nỗ lực thúc đẩy thị trường đều có nguy cơ bị chững lại.

Về dài hạn, việc xây dựng các sàn giao dịch tài sản mã hóa an toàn tại Việt Nam không chỉ là câu chuyện của doanh nghiệp, mà cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng công nghệ. Chỉ khi niềm tin của nhà đầu tư được củng cố bằng các tiêu chuẩn bảo mật thực chất, thị trường tài sản số mới có thể phát triển bền vững và đóng vai trò tích cực trong hệ thống tài chính tương lai.

Đọc thêm