CoinShares: Chỉ khoảng 10.200 BTC đối mặt với rủi ro Quantum

CoinShares phản bác các ước tính "20-50% Bitcoin có nguy cơ”

*Chỉ khoảng 10.200 BTC thực sự đối mặt rủi ro từ máy tính lượng tử*

Theo báo cáo mới công bố của Christopher Bendiksen, trưởng bộ phận nghiên cứu Bitcoin tại CoinShares, phần lớn các ước tính trước đây đã đánh đồng nhiều loại rủi ro khác nhau, dẫn đến những con số gây hiểu lầm về mức độ dễ tổn thương của mạng lưới Bitcoin trước sự phát triển của công nghệ lượng tử.

Báo cáo của CoinShares trực tiếp phản hồi nghiên cứu được công bố vào tháng 5/2025 bởi Chaincode Labs, trong đó cho rằng 20% đến 50% tổng nguồn cung Bitcoin có thể bị đe dọa bởi khả năng trích xuất khóa riêng bằng máy tính lượng tử trong tương lai.

Theo CoinShares, những con số này đã gộp chung các dạng phơi nhiễm rất khác nhau, từ rủi ro lý thuyết cho đến rủi ro có tác động thực tế đến thị trường. Điều này khiến nhiều tổ chức tài chính hiểu sai mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Chỉ một nhóm địa chỉ Bitcoin thực sự nhạy cảm với Quantum

CoinShares thu hẹp phạm vi phân tích vào các địa chỉ Pay-to-Public-Key (P2PK) - dạng địa chỉ cũ, nơi public key luôn hiển thị vĩnh viễn trên blockchain. Đây là loại địa chỉ dễ bị tấn công nhất trong kịch bản máy tính lượng tử đủ mạnh.

Theo ước tính của CoinShares:

Khoảng 1,6 triệu BTC (tương đương gần 8% tổng nguồn cung) đang nằm trong các địa chỉ P2PK.
Tuy nhiên, chỉ khoảng 10.200 BTC trong số này được giữ ở các địa chỉ đủ lớn để nếu bị xâm phạm có thể gây ra “gián đoạn thị trường đáng kể”.

Phần còn lại của số BTC này được phân bổ trên hơn 32.000 UTXO riêng lẻ, mỗi UTXO trung bình khoảng 50 BTC. Ngay cả trong các kịch bản lượng tử lạc quan nhất, việc bẻ khóa từng UTXO riêng biệt sẽ mất thời gian rất dài và gần như không khả thi trong thực tế.

CoinShares cũng nhấn mạnh rằng nhiều ước tính “25% Bitcoin dễ bị tổn thương” thường bao gồm cả các rủi ro tạm thời như việc tái sử dụng địa chỉ trên sàn giao dịch, vốn hoàn toàn có thể giảm thiểu bằng các biện pháp vận hành thông thường.

Vì sao giới tổ chức lo ngại?

Những lo ngại này không phải là không có hệ quả. Trước đó, Christopher Wood của Jefferies đã quyết định loại bỏ hoàn toàn 10% tỷ trọng Bitcoin khỏi danh mục mô hình của mình vào tháng 1, viện dẫn rủi ro lượng tử như một mối đe dọa “mang tính tồn vong” đối với vai trò lưu trữ giá trị của Bitcoin.

Theo Wood, dù rủi ro lượng tử chưa gây tác động tức thì đến giá, nhưng nó khiến nền tảng “store of value” của Bitcoin trở nên kém vững chắc hơn trong bối cảnh đầu tư dài hạn của các quỹ hưu trí.

Máy tính lượng tử hiện tại còn rất xa mới đủ mạnh

CoinShares cho rằng những lo ngại về thời điểm là hoàn toàn thiếu cơ sở kỹ thuật. Dựa trên các nghiên cứu học thuật hiện có, Bendiksen cho biết:

Để bẻ khóa một public key Bitcoin trong vòng 1 ngày, cần một máy tính lượng tử chịu lỗi với khoảng 13 triệu qubit vật lý.
Để làm điều tương tự trong 1 giờ, năng lực phần cứng cần lớn hơn 3 triệu lần so với các hệ thống hiện tại.

Để so sánh, máy tính lượng tử tiên tiến nhất của Google hiện nay chỉ đạt 105 qubit. Theo CTO của Ledger, Charles Guillemet, mỗi qubit bổ sung đều làm độ phức tạp trong việc duy trì trạng thái lượng tử tăng theo cấp số nhân.

Tranh cãi về việc đốt Bitcoin dễ bị tấn công

Báo cáo của CoinShares cũng đề cập đến tranh luận gay gắt trong cộng đồng Bitcoin về việc có nên đốt các coin được xem là dễ bị tấn công bởi quantum thông qua soft fork hay không. Một số nhân vật như cypherpunk Jameson Lopp ủng hộ ý tưởng này.

Ngược lại, CoinShares phản đối mạnh mẽ, cho rằng việc đốt coin của những người dùng không còn hoạt động sẽ vi phạm nguyên tắc quyền sở hữu – nền tảng cốt lõi trong triết lý của Bitcoin.

Hướng tiếp cận với công nghê Quantum

CoinShares cảnh báo rằng việc vội vàng áp dụng các chuẩn địa chỉ kháng lượng tử khi công nghệ chưa được kiểm chứng đầy đủ có thể dẫn đến lỗi nghiêm trọng và lãng phí nguồn lực phát triển. Thay vào đó, tổ chức này ủng hộ một lộ trình chuyển đổi dần dần.

Nhà mật mã học Adam Back cũng đồng tình rằng Bitcoin hoàn toàn có thể áp dụng chữ ký hậu lượng tử (post-quantum signatures) theo cách phòng thủ và có kiểm soát.

Kết luận

Theo CoinShares, rủi ro lượng tử đối với Bitcoin là có thật, nhưng nằm trong tầm kiểm soát và còn rất nhiều thời gian để xử lý. Đối với nhà đầu tư tổ chức, đây là một bài toán kỹ thuật dài hạn, không phải một mối đe dọa tức thì đối với giá hay sự ổn định của mạng lưới.

Trong bối cảnh thị trường crypto đang biến động mạnh, báo cáo này góp phần làm dịu bớt những lo ngại cực đoan, đồng thời đặt lại vấn đề quantum computing vào đúng vị trí của nó: một thách thức kỹ thuật có thể dự đoán trước, chứ không phải “thảm họa cận kề”.

Đọc thêm: