Quyết định 96/QĐ-BTC: Bộ Tài chính công bố thủ tục thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa

Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính thí điểm trong lĩnh vực tài sản mã hóa

Ngày 20/01/2026, Bộ Tài chính ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC về việc công bố các thủ tục hành chính mới được triển khai thí điểm trong lĩnh vực tài sản mã hóa, thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Quyết định này được ban hành nhằm triển khai Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, cho phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Đây được xem là cột mốc quan trọng trong quá trình xây dựng khung pháp lý cho một lĩnh vực còn nhiều mới mẻ, tiềm năng lớn nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro.

Ba thủ tục hành chính trọng tâm cho sàn giao dịch tài sản mã hóa

Theo Quyết định 96/QĐ-BTC, Bộ Tài chính công bố 03 thủ tục hành chính mới, bao gồm:

Cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa
Điều chỉnh Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa
Thu hồi Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa

Việc tiếp nhận hồ sơ đối với các thủ tục trên chính thức bắt đầu từ ngày 20/01/2026. Nội dung chi tiết từng thủ tục được công bố tại Phụ lục kèm theo Quyết định và đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC).

Điều kiện thí điểm: Vốn 10.000 tỷ đồng là rào cản lớn nhất

Theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP, điều kiện tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa được đánh giá là rất khắt khe, đặc biệt về năng lực tài chính và cơ cấu cổ đông.

Cụ thể, doanh nghiệp muốn vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa phải đáp ứng các yêu cầu chính:

Vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỷ đồng
Ít nhất 65% vốn điều lệ do các tổ chức góp vốn
Trên 35% vốn điều lệ phải đến từ tối thiểu 02 tổ chức là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, công ty bảo hiểm hoặc doanh nghiệp công nghệ
Các tổ chức góp vốn phải kinh doanh có lãi trong 2 năm liền kề, báo cáo tài chính được kiểm toán với ý kiến chấp thuận toàn phần
Tổng giám đốc phải có tối thiểu 2 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng - chứng khoán - bảo hiểm - quản lý quỹ
Giám đốc công nghệ (CTO) phải có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong mảng công nghệ thông tin
Hệ thống công nghệ thông tin đạt tiêu chuẩn an toàn cấp độ 4 trước khi đưa vào vận hành

Với yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng, thị trường sàn tài sản mã hóa được nhận định là “cuộc chơi” dành cho số ít doanh nghiệp có tiềm lực tài chính mạnh.

Quy trình cấp phép kéo dài tối đa 30 ngày

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, doanh nghiệp muốn tham gia thí điểm phải trải qua 05 bước xét duyệt, bao gồm:

Nộp hồ sơ theo quy định tại Điều 9 Nghị quyết 05
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp nhận và kiểm tra danh mục hồ sơ
Trong vòng 20 ngày, Bộ Tài chính có văn bản hướng dẫn hoàn thiện thủ tục
Doanh nghiệp bổ sung hồ sơ chi tiết, bao gồm cơ cấu cổ đông, thẩm định an ninh, chứng minh vốn góp
Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước xem xét và cấp phép

Toàn bộ quy trình được giải quyết trong 30 ngày nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ. Nếu tính thêm kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên có thể được cấp phép sớm nhất vào tháng 3/2026.

Cuộc đua giấy phép: Ít nhất 7 doanh nghiệp nhập cuộc

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có ít nhất 7 đơn vị công khai tham vọng tham gia thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa, bao gồm:

TCEX – do TCBS và TechcomCapital góp vốn
CAEX – liên quan VPBankS, LynkiD và Future Land
VIXEX – do Chứng khoán VIX, FTG Việt Nam và 3C sáng lập
HDX – thuộc hệ sinh thái Chứng khoán HD
LPEX – liên quan LPBank
CTCP Công nghệ số SSI
MB hợp tác cùng Upbit

Tuy nhiên, theo quy định của Chính phủ, chỉ tối đa 5 doanh nghiệp được lựa chọn tham gia thí điểm, khiến cuộc cạnh tranh trở nên khốc liệt.

Trong số các đơn vị đã thành lập, CTCP Kinh doanh Tiền mã hóa và Tài sản mã hóa Vimexchange hiện là doanh nghiệp hiếm hoi đáp ứng yêu cầu vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng.

Vimexchange được thành lập tháng 6/2025 với cơ cấu cổ đông gồm:

Tập đoàn Dược phẩm Vimedimex: 50%
Dược phẩm Vimedimex 2: 15%
Bảo Tín Mạnh Hải và Đầu tư & Phát triển Hòa Bình: mỗi bên 10%
Chứng khoán Hòa Bình: 2%

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp khác như Chứng khoán VIX, Techcombank, MB, SSI, VPBankS đang “chạy đà” tăng vốn hoặc điều chỉnh chiến lược để đáp ứng yêu cầu.

Không ít doanh nghiệp rút lui vì yêu cầu vốn quá lớn

Ở chiều ngược lại, một số công ty chứng khoán đã quyết định rút lui hoặc thay đổi kế hoạch. Vietcap chính thức dừng dự án sàn tài sản số, trong khi Chứng khoán HD hủy phương án góp vốn lập sàn để tập trung cho hoạt động cốt lõi.

Nguyên nhân chính được các doanh nghiệp thẳng thắn thừa nhận là yêu cầu vốn quá cao, trong khi thị trường tài sản mã hóa vẫn còn mới và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Việc Bộ Tài chính công bố thủ tục hành chính thí điểm trong lĩnh vực tài sản mã hóa cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc quản lý thay vì cấm đoán, đồng thời tạo hành lang pháp lý ban đầu cho thị trường tài sản số tại Việt Nam.

Tuy nhiên, với rào cản vốn 10.000 tỷ đồng và giới hạn tối đa 5 doanh nghiệp được thí điểm, thị trường này nhiều khả năng sẽ được dẫn dắt bởi các định chế tài chính lớn, ngân hàng và công ty chứng khoán, thay vì các startup crypto thuần túy.

Giai đoạn thí điểm sắp tới sẽ đóng vai trò then chốt, không chỉ quyết định sự thành bại của các doanh nghiệp tham gia, mà còn đặt nền móng cho khung pháp lý chính thức của thị trường tài sản mã hóa Việt Nam trong những năm tới.

Đọc thêm: