DeFi liên tiếp bị hack, tổ chức tài chính bắt đầu nghi ngờ

Tóm tắt nhanh

Hàng loạt vụ hack cầu nối và giao thức DeFi trong năm 2026 đang làm lung lay niềm tin của các tổ chức tài chính truyền thống với thị trường tài chính phi tập trung.
JPMorgan và nhiều chuyên gia cho rằng rủi ro bảo mật của DeFi hiện vượt xa mức lợi nhuận mà nhà đầu tư có thể nhận được.
Các định chế lớn vẫn muốn tham gia DeFi, nhưng có thể sẽ kéo ngành này đi theo hướng “tài chính truyền thống hóa” với KYC, kiểm soát tập trung và cơ chế đóng băng tài sản.

Làn sóng hack DeFi khiến dòng tiền tổ chức chững lại

Thị trường tài chính phi tập trung (DeFi) từng được xem là biểu tượng cho tương lai của ngành blockchain, nơi mọi giao dịch đều có thể diễn ra minh bạch, không cần trung gian và mở cửa cho bất kỳ ai trên toàn cầu. Tuy nhiên, sau hàng loạt vụ tấn công cầu nối cross-chain và khai thác lỗ hổng hợp đồng thông minh trong năm 2026, niềm tin của các tổ chức tài chính lớn đang bắt đầu lung lay rõ rệt.

Trong báo cáo nghiên cứu công bố hồi tháng 4, JPMorgan nhận định rằng vấn đề bảo mật của các bridge vẫn là “điểm yếu mang tính hệ thống” đối với DeFi. Theo ngân hàng này, việc liên tiếp xuất hiện các vụ hack hàng trăm triệu USD đang khiến nhiều tổ chức đặt câu hỏi liệu DeFi có thực sự đủ an toàn để mở rộng quy mô ở cấp độ tổ chức hay không.

Chỉ tính riêng năm 2026, vụ tấn công vào cầu nối Versus-Ethereum đã trở thành vụ hack bridge lớn thứ 8 của ngành, nâng tổng thiệt hại từ các sự cố tương tự lên hơn 328 triệu USD.

Các cầu nối DeFi vẫn là mục tiêu hàng đầu của tin tặc, những kẻ muốn đánh cắp hàng triệu đô la. Nguồn: PeckShield — *Các cầu nối DeFi vẫn là mục tiêu hàng đầu của tin tặc. Nguồn: PeckShield*

Các tổ chức tài chính đang mất kiên nhẫn với DeFi

Ông Misha Putiatin, CEO công ty bảo mật hợp đồng thông minh Statemind và đồng sáng lập giao thức Symbiotic, cho biết ông thường xuyên nhận được các cuộc gọi từ những tổ chức tài chính truyền thống muốn tìm hiểu về DeFi. Nhưng điều trớ trêu là cứ mỗi lần chuẩn bị gặp gỡ đối tác lớn, thị trường lại xuất hiện thêm một vụ hack mới.

Theo ông, phản ứng phổ biến của các tổ chức hiện nay là sự hoài nghi. Họ bắt đầu xem việc mất hàng trăm triệu USD trong DeFi như một điều xảy ra quá thường xuyên, thay vì là sự cố hiếm gặp.

Điều đáng nói nằm ở chỗ, lợi nhuận từ DeFi hiện không còn quá vượt trội như giai đoạn bùng nổ trước đây. Khi lợi nhuận giảm nhưng rủi ro vẫn liên tục gia tăng, cán cân đánh đổi bắt đầu mất đi sức hấp dẫn trong mắt các quỹ đầu tư lớn.

“DYOR” không còn hiệu quả trong thế giới DeFi hiện đại

Một trong những vấn đề lớn nhất của DeFi hiện nay là độ phức tạp quá cao của hệ sinh thái. Trong giai đoạn đầu của crypto, người dùng có thể tự đọc whitepaper, kiểm tra mã nguồn và tự đưa ra quyết định đầu tư. Nhưng ở thời điểm hiện tại, điều đó gần như bất khả thi với phần lớn nhà đầu tư.

Một giao thức DeFi hiện đại có thể kết nối với hàng chục bridge, oracle, liquidity pool và smart contract khác nhau. Điều này khiến rủi ro bị lan truyền theo hiệu ứng domino.

Ví dụ, một nhà đầu tư chỉ đơn giản gửi ETH vào giao thức lending để kiếm lợi nhuận, nhưng cuối cùng vẫn có thể chịu ảnh hưởng từ một vụ hack liên quan đến bridge hoặc token mà họ chưa từng nghe tới.

Theo ông Putiatin, khẩu hiệu “Do Your Own Research” (DYOR) thực tế đã không còn phù hợp với quy mô và độ phức tạp của DeFi hiện đại.

*Các pool DeFi đã mất khoảng 14 tỷ đô la sau vụ tấn công vào KelpDAO. Nguồn: DefiLlama*

Lợi suất DeFi đang mất dần ưu thế trước tài chính truyền thống

Một yếu tố khác khiến các tổ chức bắt đầu thận trọng là lợi nhuận từ DeFi không còn đủ cao để bù đắp cho mức độ rủi ro hiện tại.

Dữ liệu thị trường cho thấy stablecoin USDT trên giao thức lending Aave hiện chỉ mang lại lợi suất khoảng 2,74% mỗi năm trên mạng Ethereum. Trong khi đó, trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 3 tháng lại mang lợi suất khoảng 3,57% với mức độ rủi ro thấp hơn rất nhiều.

*APY vay và cho vay trên mạng Ethereum của Aave. Nguồn: Aave*

USDC có mức APY tốt hơn, khoảng 4,14%, nhưng với các tổ chức tài chính chuyên nghiệp, mức chênh lệch này vẫn chưa đủ hấp dẫn để đánh đổi với nguy cơ bị hack hoặc mất thanh khoản.

Theo các chuyên gia, vấn đề lớn nhất là các tổ chức hiện chưa có mô hình định giá rủi ro chuẩn cho DeFi. Khác với thị trường bảo hiểm hay ngân hàng truyền thống, DeFi vẫn thiếu hệ thống đánh giá xác suất tổn thất, cơ chế bồi thường và tiêu chuẩn quản trị rủi ro đủ mạnh.

Các vụ hack đang thay đổi tương lai của DeFi

Trong tháng 4 vừa qua, nhóm hacker Lazarus của Triều Tiên bị cáo buộc đứng sau vụ tấn công Drift Protocol trị giá 285 triệu USD thông qua chiến dịch social engineering kéo dài nhiều tháng.

Không lâu sau đó, vụ hack KelpDAO tiếp tục khiến thị trường chấn động khi khoảng 290 triệu USD bị đánh cắp từ hệ thống bridge cross-chain.

Sau sự cố này, tổng giá trị khóa (TVL) toàn thị trường DeFi đã giảm mạnh từ gần 100 tỷ USD xuống còn khoảng 86 tỷ USD chỉ trong vòng hai ngày. Điều đáng chú ý là dòng tiền không chỉ rút khỏi các giao thức bị ảnh hưởng trực tiếp, mà còn lan rộng sang nhiều nền tảng hoàn toàn không liên quan.

Điều này cho thấy niềm tin của thị trường đang trở nên cực kỳ mong manh.

DeFi có thể bị “tài chính truyền thống hóa”

Theo ông Putiatin, nếu DeFi muốn thu hút dòng vốn tổ chức quy mô lớn, ngành này sẽ buộc phải thay đổi mạnh mẽ. Các định chế tài chính sẽ yêu cầu KYC bắt buộc, cơ chế giám sát tập trung, quyền đóng băng tài sản và các tiêu chuẩn tuân thủ giống hệ thống ngân hàng hiện nay.

Nói cách khác, DeFi có thể đánh mất chính những giá trị cốt lõi từng làm nên sức hút của nó: tính phi tập trung, quyền riêng tư và khả năng truy cập không cần cấp phép.

Ông cho rằng tương lai lý tưởng của DeFi là xây dựng được một hệ thống bảo hiểm on-chain đủ lớn để có thể định giá và bảo vệ rủi ro hack ở cấp độ toàn ngành. Khi đó, DeFi mới có thể thực sự bước vào sân chơi của các định chế tài chính lớn mà không cần hy sinh quá nhiều bản sắc ban đầu.

Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, bài toán giữa lợi nhuận và rủi ro của DeFi vẫn chưa có lời giải rõ ràng.

Đọc thêm