Thị trường private credit - “quả bom hẹn giờ” của hệ thống tài chính
Private credit là lĩnh vực cho vay ngoài hệ thống ngân hàng, thường được thực hiện thông qua các quỹ đầu tư hoặc tổ chức tài chính tư nhân. Trong 5 năm qua, thị trường này đã tăng trưởng rất nhanh, từ khoảng 500 tỷ USD lên hơn 2.000 tỷ USD.
Sự bùng nổ của private credit phần lớn đến từ giai đoạn lãi suất thấp kéo dài sau đại dịch, khi nhà đầu tư đổ tiền vào các tài sản có lợi suất cao hơn so với trái phiếu hoặc tiền gửi. Tuy nhiên, khác với ngân hàng truyền thống, lĩnh vực này ít bị giám sát và minh bạch hơn, khiến rủi ro tích tụ theo thời gian.
Năm 2024, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo rằng sự tăng trưởng quá nhanh của thị trường private credit có thể làm gia tăng rủi ro cho hệ thống tài chính toàn cầu, đặc biệt khi lĩnh vực này có mức độ liên kết cao nhưng lại thiếu sự giám sát chặt chẽ.

Hiện tại, một số dấu hiệu căng thẳng đã bắt đầu xuất hiện.
-
BlackRock, công ty quản lý tài sản lớn nhất thế giới với hơn 10.000 tỷ USD, đã giới hạn việc rút vốn khỏi quỹ tín dụng chủ lực trị giá 26 tỷ USD.
-
Blue Owl Capital tạm dừng rút vốn khi nhiều doanh nghiệp công nghệ gặp khó do sự thay đổi trong ngành phần mềm và tác động của AI.
-
UBS cảnh báo tỷ lệ vỡ nợ trong private credit có thể lên tới 15% trong kịch bản xấu nhất.
-
JPMorgan đã hạn chế hoạt động cho vay đối với các quỹ private credit, trong khi Morgan Stanley và Cliffwater Private Credit Fund cũng đang chịu áp lực tương tự.
Jeffrey Gundlach - nhà sáng lập quỹ DoubleLine, thường được gọi là “Bond King” cho rằng cấu trúc của nhiều quỹ private credit hiện nay giống mô hình CDO-squared trước khủng hoảng tài chính năm 2008.
A Private Credit Fund of Funds in 2026 seems to rather closely resemble a CDO-squared in early 2007.
— Jeffrey Gundlach (@TruthGundlach) March 12, 2026
Một số nhà phân tích cho rằng hệ thống tài chính đang tiến gần tới giai đoạn gọi là “financial repression”, khi chính phủ buộc phải can thiệp mạnh để kiểm soát rủi ro hệ thống. Theo nhận định này, nếu áp lực thanh khoản tiếp tục gia tăng, Fed sẽ đứng trước hai lựa chọn: bơm thanh khoản vào thị trường hoặc đối mặt với một cuộc khủng hoảng tài chính lớn.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và kinh tế toàn cầu gia tăng, Fed hiện vẫn chưa sẵn sàng nới lỏng chính sách tiền tệ. Thị trường hợp đồng tương lai đang dự đoán khả năng Fed cắt giảm lãi suất tại cuộc họp FOMC ngày 18/3 là dưới 1%.
Khủng hoảng thanh khoản có thể khiến Bitcoin bị bán trước
Dù các hạn chế rút vốn chủ yếu xảy ra trong thị trường private credit, tác động của nó có thể lan sang nhiều loại tài sản khác, bao gồm cả crypto.
Theo nhà đầu tư crypto Paul Barron, việc các quỹ lớn bắt đầu hạn chế rút vốn là dấu hiệu rõ ràng của tình trạng thiếu thanh khoản trong hệ thống.
Khi nhà đầu tư không thể rút tiền từ các quỹ private credit, vốn là tài sản kém thanh khoản, họ thường phải bán những tài sản dễ giao dịch hơn để huy động tiền mặt.
Điều này có thể tạo áp lực bán lên Bitcoin vì:
-
Bitcoin có thanh khoản cao và giao dịch 24/7
-
Nhà đầu tư có thể bán ngay lập tức trên thị trường
-
Crypto thường là tài sản dễ chuyển đổi thành tiền mặt nhanh nhất
Lịch sử cho thấy kịch bản này từng xảy ra trước đây. Trong tháng 3/2020, khi đại dịch COVID-19 khiến thị trường tài chính toàn cầu hoảng loạn, Bitcoin đã giảm hơn 50% chỉ trong thời gian ngắn khi nhà đầu tư bán tháo để giữ tiền mặt.
Nhưng cú sốc thanh khoản thường mở đầu cho chu kỳ tăng mới
Dù Bitcoin có thể giảm trong giai đoạn đầu của khủng hoảng, những cú sốc tài chính lớn thường buộc các ngân hàng trung ương phải hành động để ngăn hệ thống sụp đổ.
Các biện pháp phổ biến bao gồm:
-
bơm thanh khoản khẩn cấp vào thị trường
-
cắt giảm lãi suất
-
mở rộng bảng cân đối kế toán của ngân hàng trung ương
Sau cú sập tháng 3/2020, các gói kích thích và chính sách nới lỏng của Fed đã góp phần đưa Bitcoin tăng từ khoảng 4.400 USD lên 69.000 USD, tương đương mức tăng hơn 1.400%.
Một kịch bản tương tự cũng xảy ra trong khủng hoảng ngân hàng Mỹ năm 2023. Khi đó, Bitcoin ban đầu giảm do lo ngại rủi ro lan rộng, nhưng sau đó tăng hơn 200% khi thị trường bắt đầu kỳ vọng Fed sẽ dừng tăng lãi suất.
Điều này khiến nhiều nhà phân tích cho rằng nếu thị trường private credit thực sự gặp khủng hoảng, việc mở rộng cung tiền có thể trở thành động lực giúp Bitcoin lập đỉnh mới trong chu kỳ tiếp theo.
Arthur Hayes: Bitcoin có thể lên 250.000 USD khi Fed nới lỏng
Nhà đồng sáng lập BitMEX, Arthur Hayes, cho biết ông chưa vội mua thêm Bitcoin ở thời điểm hiện tại. Theo Hayes, thời điểm phù hợp sẽ là khi Fed bắt đầu nới lỏng chính sách tiền tệ và bơm thanh khoản trở lại thị trường.
Ông dự đoán rằng trong kịch bản đó, giá Bitcoin có thể tăng lên tới 250.000 USD trong chu kỳ tiếp theo.
Đọc thêm:


English












