Ngân hàng Trung ương Nhật thử nghiệm thanh toán tiền gửi bằng blockchain

Phát biểu trong bài diễn văn “Hệ sinh thái tài chính mới và vai trò của ngân hàng trung ương”, ông Ueda cho biết BOJ đang thử nghiệm thanh toán bằng “tiền của ngân hàng trung ương dưới dạng tiền gửi tài khoản vãng lai” nhưng được vận hành trên hạ tầng blockchain.

Nói đơn giản, đây là bước test việc đưa tiền trong hệ thống ngân hàng trung ương lên một nền tảng công nghệ sổ cái phân tán thay vì chỉ vận hành trên hệ thống truyền thống.

Dự án này không phải là ra mắt CBDC hay thay đổi chính sách tiền tệ. Đây là một thử nghiệm kỹ thuật trong môi trường kiểm soát, có sự tham gia của chuyên gia bên ngoài.

Sandbox sẽ kiểm tra:

Cách kết nối hệ thống blockchain với hạ tầng thanh toán hiện tại
Ứng dụng trong thanh toán liên ngân hàng nội địa
Ứng dụng trong thanh toán và bù trừ chứng khoán
Khả năng nâng cấp hệ thống thanh toán cốt lõi của BOJ

Trọng tâm của thử nghiệm là tiền gửi tài khoản vãng lai mà các tổ chức tài chính đang nắm giữ tại BOJ, tức tiền dự trữ trong hệ thống ngân hàng trung ương.

Một phần quan trọng của sandbox là kiểm tra khả năng tương thích với hệ thống thanh toán hiện tại, đặc biệt là BOJ-NET - mạng lưới thanh toán tài chính của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản.

Nếu kết quả tích cực, các dữ liệu và kinh nghiệm thu được có thể được dùng để nâng cấp BOJ-NET trong tương lai. Đây là tín hiệu cho thấy BOJ không đứng ngoài xu hướng số hóa hạ tầng tài chính, mà đang thử nghiệm từng bước thay vì thay đổi đột ngột.

AI + Blockchain: Hướng đi mới cho dịch vụ tài chính

Ông Ueda cũng đề cập khả năng kết hợp AI và blockchain. Theo đó, dữ liệu giao dịch và thanh toán được ghi lại trên hệ thống phân tán có thể trở thành nền tảng cho các dịch vụ tài chính thông minh hơn, tự động hơn.

Tuy nhiên, BOJ cũng cảnh báo rõ ràng về rủi ro từ smart contract. Nếu thiết kế hợp đồng thông minh không chặt chẽ, hệ thống có thể gây mất ổn định thị trường tài chính và hệ thống thanh toán - một rủi ro không thể xem nhẹ ở cấp độ ngân hàng trung ương.

Bức tranh lớn hơn: Nhật Bản đang siết và chuẩn hóa tài sản số

Thử nghiệm của BOJ diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản đang hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số.

Năm 2025, Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) đã tổ chức tham vấn về việc phân loại lại một số token theo Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch. Nếu được thông qua, một số tài sản số có thể bị quản lý tương tự chứng khoán - yêu cầu minh bạch thông tin và tuân thủ quy tắc thị trường chặt chẽ hơn.

Chính phủ Nhật cũng đưa blockchain và token hóa vào chiến lược tăng trưởng “New Capitalism 2025”, coi hạ tầng số là một trụ cột trong quá trình hiện đại hóa tài chính quốc gia.

Ở khu vực tư nhân, stablecoin cũng đang tăng tốc. JPYC đã ra mắt stablecoin neo theo đồng yên dưới khuôn khổ Luật Dịch vụ Thanh toán sửa đổi. Gần đây, Sony Bank và JPYC đã ký biên bản ghi nhớ để nghiên cứu cơ chế chuyển tiền thời gian thực, cho phép khách hàng mua stablecoin neo theo yên trực tiếp từ tài khoản ngân hàng.

Góc nhìn thị trường

Động thái của BOJ cho thấy một xu hướng rõ ràng: ngân hàng trung ương không còn đứng ngoài blockchain, nhưng cách tiếp cận là “test kỹ, triển khai chậm, kiểm soát rủi ro cao”.

Đối với nhà đầu tư crypto, đây là tín hiệu quan trọng. Khi hạ tầng thanh toán truyền thống bắt đầu thử nghiệm blockchain ở cấp độ lõi, ranh giới giữa tài chính truyền thống và crypto ngày càng mờ đi. Điều này không tạo sóng ngay lập tức, nhưng về dài hạn có thể là nền tảng cho một hệ sinh thái tài chính tích hợp sâu hơn giữa TradFi và Web3.

Đọc thêm: