theblock101

    Rug Pull là gì? 6 cách phòng tránh dự án Rug Pull cho nhà đầu tư

    ByDuyên Trần18/03/2024
    Rug Pull - một trong những hiểm họa lớn nhất trong thị trường tiền điện tử, đang ngày càng trở nên phổ biến và gây ra những tổn thất nặng nề cho các nhà đầu tư không suy nghĩ kỹ lưỡng. Việc hiểu rõ về rug pull và biện pháp phòng tránh trở nên cực kỳ quan trọng. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về rug pull là gì và cung cấp cho bạn cách phòng tránh dự án rug pull để bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn khi đầu tư vào thị trường tiền điện tử.  
    Rug Pull là gì?
    Rug Pull là gì?

    1. Rug Pull là gì?

    Rug Pull là một chiến thuật lừa đảo phổ biến trong không gian các dự án tài chính phi tập trung (DeFi) trên blockchain. Thuật ngữ này xuất phát từ cụm từ "pull the rug out from under (someone)", có nghĩa là "qua cầu rút ván" - một biểu tượng của sự đột ngột và mất mát. 

    Rug Pull xảy ra khi các nhà phát triển hoặc nhóm phát triển rút hết vốn đầu tư từ dự án, để lại người dùng với tài sản giả mạo hoặc thậm chí mất mát tài sản thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc người dùng đối mặt với rủi ro lớn khi tham gia vào các dự án DeFi và cần phải thận trọng và đề phòng.

    2. Tác động của Rug Pull

    Tác động của Rug Pull
    Tác động của Rug Pull

    Rug Pull gây ra những tác động đáng kể và tiêu cực đối với cộng đồng và những người dùng tham gia vào các dự án DeFi. Dưới đây là những tác động quan trọng của Rug Pull:

    Mất mát tài sản: Tác động chính của Rug Pull là người dùng có thể mất mát toàn bộ hoặc một phần lớn tài sản của họ. Khi nhóm phát triển rút hết vốn đầu tư, người dùng sẽ phải đối mặt với tài khoản giả mạo hoặc mất mát tài sản thực tế.

    Suy giảm sự tin tưởng: Rug Pull gây ra một cú sốc lớn và suy giảm tinh thần tin tưởng trong cộng đồng DeFi. Người dùng có thể trở nên thiếu lòng tin và cảm thấy ngần ngại khi tham gia vào các dự án mới do lo ngại về an toàn và tính minh bạch.

    Mất uy tín: Các dự án DeFi bị Rug Pull chịu tổn thất nặng về uy tín. Điều này làm giảm khả năng thu hút nhà đầu tư mới và tạo ra một hiệu ứng lan tỏa, ảnh hưởng đến cả cộng đồng DeFi nói chung.

    Sức ép đối với phát triển DeFi: Rug Pull đặt ra sức ép đáng kể đối với sự phát triển của DeFi, yêu cầu cộng đồng và nhóm phát triển phải tìm giải pháp để tăng cường an toàn và kiểm soát rủi ro trong các dự án DeFi.

    Tóm lại, Rug Pull không chỉ gây mất mát tài sản mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến uy tín và phát triển của cả hệ sinh thái DeFi. Điều này đặt ra những thách thức lớn mà cộng đồng và nhà phát triển cần đối mặt để tạo ra một môi trường DeFi an toàn và đáng tin cậy.

    3. Các loại Rug Pull trong crypto

    Rug Pull có thể được phân loại thành hai loại: Hard và Soft.

    Hard Rug Pull:  xuất phát từ ý định lừa đảo ngay từ ban đầu của nhà phát triển. Thông qua việc cài đặt mã code, họ thực hiện các hành vi gian lận nhằm đánh cắp tiền của các nhà đầu tư một cách trực tiếp và không trung gian.

    Soft Rug Pull:  diễn ra khi các nhà phát triển tạo ra một dự án với việc tăng giá trị thông qua hoạt động marketing. Tuy nhiên, sau khi họ thu hút được một lượng lớn nhà đầu tư và tiền, họ đột ngột đóng cửa dự án và biến mất với số tiền mà nhà đầu tư đã đầu tư vào dự án đó.

    https://hakresearch.com/rug-pull-la-gi/
    Các loại Rug Pull trong crypto

    Các hình thức Rug Pull phổ biến trong thị trường crypto: Liquidity stealing (đánh cắp thanh khoản), Limiting sell orders (giới hạn bán) và Dumping (bán tháo).

    • Dumping: là một trong những hình thức lừa đảo trong thị trường tiền điện tử, thường được xem là một dạng Soft Rug Pull. Trong kịch bản này, các nhà phát triển dự án tạo ra một số lượng lớn token và tiến hành bơm thổi giá trị của chúng thông qua các hoạt động tiếp thị. Khi giá trị của token tăng lên do sự quan tâm của các nhà đầu tư, các nhà phát triển bán hết lượng token mà họ nắm giữ một cách đột ngột. Hành động này có thể kéo dài từ vài giờ đến vài năm, tùy thuộc vào chiến lược của nhà phát triển, và đôi khi có thể được giấu đi dưới dạng những biến động thông thường của thị trường, không rõ ràng là một hình thức lừa đảo.

    • Liquidity stealing: là một hình thức Rug Pull khác, thường được xem là Hard Rug Pull. Trong trường hợp này, các dự án lừa đảo sẽ phát hành token và đưa chúng vào pool thanh khoản cùng với các loại tài sản có giá trị như BNB, ETH, hay stablecoin, nhằm tạo ra một giá trị ban đầu cho token của họ. Sau đó, nhóm phát triển dự án sẽ tăng giá trị của token để tạo ra sự kích thích và tạo FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội) trong cộng đồng đầu tư. Khi giá token tăng lên đến mức mong muốn, nhóm lừa đảo sẽ đột ngột rút thanh khoản, gây ra một đợt bán tháo mạnh mẽ và làm suy giảm giá trị của token, gây ra tổn thất cho các nhà đầu tư.

    • Limiting sell orders: hình thức Hard Rug Pull khác, là một cách thức khôn khéo của nhà phát triển để lừa đảo nhà đầu tư. Trong trường hợp này, token của dự án được lập trình sao cho chỉ có nhóm phát triển mới có khả năng bán token. Kết quả là, các nhà đầu tư sẽ bị mắc kẹt với token không thể bán ra, khiến họ phải chịu thiệt hại lớn khi không thể thoát khỏi tài sản đó. Điều này không chỉ gây ra sự mất lòng tin từ cộng đồng đầu tư mà còn làm suy giảm uy tín của thị trường tiền điện tử.

    4. Cơ chế hoạt động của Rug Pull

    Quy trình cơ bản cho một dự án thực hiện rug pull thường bao gồm các bước sau:

    Cơ chế hoạt động của Rug Pull
    Cơ chế hoạt động của Rug Pull

    Tạo và phát hành Token: Đội ngũ lừa đảo tạo ra một loại token, tài sản hoặc NFT thông qua smart contract (hợp đồng thông minh).

    Đưa Token vào Pool thanh khoản: Dự án sẽ đưa token này vào pool thanh khoản chung với các loại token khác như BTC, ETH, BNB, v.v., để tạo ra giá trị ban đầu cho token lừa đảo này.

    Thu hút nhà đầu tư: Dự án sẽ sử dụng nhiều biện pháp để thu hút nhà đầu tư, bao gồm thuê các bên truyền thông lớn để tăng giá trị của token scam, thúc đẩy lòng tham và tạo ra hiệu ứng FOMO, khiến nhà đầu tư "xuống tiền" mua token lừa đảo.

    Thực hiện Rug Pull: Khi dự án đã thu hút đủ lượng người tham gia, dự án thực hiện hành vi lừa đảo thông qua hai phương án:

    • Fast Rug Pull: Dự án nhanh chóng rút hết thanh khoản, khiến giá token giảm về 0 trong thời gian ngắn.

    • Slow Rug Pull: Dự án thực hiện việc rút tiền một cách chậm rãi trong nhiều ngày, giúp tránh bị phát hiện và buộc tội hơn so với phương pháp fast rug pull.

    5. Dấu hiệu nhận biết các dự án Rug Pull

    Một dự án Rug Pull thường có những dấu hiệu như sau:

    Website và kênh thông tin sơ sài:

    Thường thì các dự án lừa đảo rug pull không đầu tư nhiều vào việc phát triển website hoặc các kênh thông tin khác như Twitter. Do đó, các nền tảng mạng xã hội của họ thường thiếu sót và có nhiều lỗi kỹ thuật.

    Không kiểm tra bảo mật (Audit):

    Các dự án mới thường có sản phẩm chưa hoàn thiện và có thể chứa nhiều lỗi. Việc không thực hiện kiểm tra bảo mật hoặc thực hiện rất sơ sài có thể là dấu hiệu đáng ngờ. Điều này có thể do chi phí kiểm tra bảo mật từ các bên audit uy tín (ví dụ: CertiK) là quá cao đối với các dự án startup.

    Dấu hiệu nhận biết các dự án Rug Pull
    Dấu hiệu nhận biết các dự án Rug Pull

    Tăng giá đột biến nhưng lượng ví nắm giữ ít:

    Nếu giá của một token mới tăng đột biến mà chỉ có một số lượng nhỏ ví nắm giữ, đặc biệt là nếu 50-80% số lượng token chỉ nằm trong vài ví, có thể dự án đang thực hiện thao túng giá. Với trường hợp của dự án Squid Game, việc top 3 địa chỉ ví nắm giữ đến 99% lượng token SQUID trên Ethereum cho thấy mức độ tập trung lớn và rủi ro cao về rug pull.

    Phân bổ token không cân xứng:

    Nếu token được phân bổ chủ yếu cho các nhà phát triển từ đầu, có thể dự án có sự tập trung cao và mang lại rủi ro cho các nhà đầu tư. Ngược lại, nếu lượng token lớn được phân chia cho đội ngũ dự án ngay từ đầu, họ có khả năng ảnh hưởng đến giá hoặc thực hiện rug pull bất kỳ lúc nào. Cả hai trường hợp đều chỉ ra định hướng ngắn hạn của dự án.

    Tuy nhiên, việc phân bổ token cho các hoạt động phát triển kinh doanh như marketing, khích lệ hoặc airdrop trong nhiều năm có thể là minh chứng cho một định hướng phát triển dài hơn.

    Không khóa thanh khoản:

    Để phát hiện dấu hiệu của một rug pull, một trong những phương pháp đơn giản là kiểm tra xem nguồn cung token có được khoá thanh khoản không. Nếu không có sự khoá thanh khoản và toàn bộ lượng token được phát hành ra thị trường cùng một lúc, thì chủ dự án có thể rút hết thanh khoản nếu họ nắm giữ phần lớn nguồn cung. Thông thường, thanh khoản được bảo vệ thông qua các hợp đồng thông minh với thời gian khoá được cài đặt từ trước. Các dự án lý tưởng sẽ khoá nguồn cung token và giải phóng chúng dần dần trong khoảng thời gian từ 3 đến 5 năm kể từ thời điểm phát hành. Điều này cho thấy một mục tiêu phát triển dài hạn của dự án.

    Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhà phát triển có thể điều chỉnh thời gian khoá token theo ý muốn của họ. Vì vậy, một yếu tố quan trọng khác để nhận biết dấu hiệu của lừa đảo là kiểm tra xem các bên audit uy tín đã tiến hành kiểm tra bảo mật và xác thực mức độ rủi ro của dự án hay chưa.

    6. Các trường hợp Rug Pull điển hình trong crypto

    Trong thị trường tiền điện tử, có nhiều trường hợp rug pull điển hình đã xảy ra, gây ra tổn thất lớn cho các nhà đầu tư. Dưới đây là một số ví dụ:

    Squid Game Token (SQUID): Dự án Squid Game Token đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng người đầu tư sau khi liên kết với trò chơi trực tuyến nổi tiếng "Squid Game". Tuy nhiên, sau khi giá token tăng vọt, dự án bất ngờ kết thúc và các nhà đầu tư không thể rút được tiền của họ, dẫn đến một trong những trường hợp rug pull lớn nhất trong năm 2021.

    Squid Game - Vụ 'rug pull' rúng động lịch sử
    Squid Game - Vụ 'rug pull' rúng động lịch sử

    SaveTheKids (KIDS): SaveTheKids là một dự án có mục tiêu từ thiện được quảng cáo nhưng nhanh chóng biến thành một trường hợp rug pull. Sau khi thu hút một lượng lớn nhà đầu tư và tiền, nhóm phát triển đã rút toàn bộ thanh khoản, để lại cộng đồng với mức giá token gần bằng 0.

    EverRise (RISE): EverRise là một dự án DeFi promising có tổ chức token burning và hỗ trợ từ một cộng đồng đông đảo. Tuy nhiên, sau khi giá token tăng cao, nhóm phát triển đã rút toàn bộ thanh khoản và biến mất, làm giá token giảm mạnh.

    Papa Shiba (PAPASHIBA): Papa Shiba là một ví dụ khác của một trường hợp rug pull trong đó nhà phát triển tạo ra một dự án với hình ảnh chó Shiba Inu nổi tiếng. Sau khi thu hút được một lượng lớn nhà đầu tư, nhóm phát triển đã bỏ trốn với thanh khoản, để lại cộng đồng với token không có giá trị.

    Các trường hợp trên chỉ là một phần nhỏ của những trường hợp rug pull đã xảy ra trong thị trường tiền điện tử, nhấn mạnh sự cần thiết của việc nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi đầu tư và cảnh giác với các dự án mới.

    7. Cách phòng tránh Rug Pull

    Để phòng tránh rug pull trong thị trường tiền điện tử, dưới đây là một số biện pháp mà nhà đầu tư có thể thực hiện:

    Nghiên cứu cẩn thận: Trước khi đầu tư vào bất kỳ dự án nào, hãy nghiên cứu kỹ lưỡng về dự án đó, bao gồm về đội ngũ phát triển, mục tiêu của dự án, roadmap phát triển, và cơ cấu tokenomics. Kiểm tra các nguồn tin độc lập và đảm bảo rằng dự án không có dấu hiệu lừa đảo.

    Cách phòng tránh Rug Pull
    Cách phòng tránh Rug Pull

    Kiểm tra bảo mật và audit: Tìm hiểu xem dự án đã được kiểm tra bảo mật bởi các bên audit uy tín như CertiK, Quantstamp, hoặc SlowMist chưa. Một báo cáo audit bảo mật có thể cung cấp thông tin quan trọng về mức độ an toàn của dự án và giúp nhận biết các rủi ro tiềm ẩn.

    Kiểm tra tokenomics: Phân tích cơ cấu tokenomics của dự án để hiểu cách token được phân phối và sử dụng. Nếu phần lớn token được giữ bởi đội ngũ phát triển hoặc không có kế hoạch phân phối công bằng, đó có thể là một dấu hiệu cảnh báo.

    Đánh giá tính tập trung: Xem xét mức độ tập trung của lượng token trong tay các bên quản lý. Nếu một số ít ví nắm giữ đa số lượng token, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo về khả năng rug pull.

    Theo dõi hoạt động của dự án: Theo dõi thông tin và hoạt động của dự án trên các nền tảng mạng xã hội, diễn đàn, và kênh thông tin khác. Cảnh giác với các dấu hiệu cảnh báo như việc rút thanh khoản hoặc thông tin không minh bạch từ đội ngũ phát triển.

    Đa dạng hóa đầu tư: Đừng đặt quá nhiều tiền vào một dự án duy nhất. Thay vào đó, phân bổ đầu tư của bạn vào nhiều dự án khác nhau để giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tài sản của bạn khỏi các trường hợp rug pull.

    8. Kết luận

    Trong một thị trường tiền điện tử đầy rủi ro như hiện nay, việc phòng tránh rug pull là một phần quan trọng của việc bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn cho nhà đầu tư. Bằng việc hiểu rõ về cách hoạt động của rug pull và thực hiện các biện pháp phòng tránh phù hợp, bạn có thể giảm thiểu nguy cơ mất mát và tăng cơ hội thành công trong thị trường tiền điện tử. Điều quan trọng nhất là luôn luôn cẩn trọng và tỉnh táo khi đầu tư. Hãy tiếp tục nâng cao kiến thức của mình, thực hiện nghiên cứu kỹ lưỡng và chỉ đầu tư vào những dự án mà bạn tin tưởng và có độ tin cậy cao. Chỉ có với sự cảnh giác và thông thái, bạn mới có thể đạt được sự thành công và an toàn trong thị trường tiền điện tử ngày nay.

    Đọc thêm:

    Disclaimer: Bài viết mang mục đích cung cấp thông tin, không phải lời khuyên tài chính. Tham gia nhóm chat Bigcoinchat để cập nhật thông tin mới nhất về thị trường.

    Thảo luận thêm tại

    Facebook:https://www.facebook.com/groups/bigcoincommunity

    Telegram: https://t.me/Bigcoinnews

    Twitter: https://twitter.com/BigcoinVN 

    Duyên Trần

    Duyên Trần

    Content Writter of Bigcoin Vietnam - The most reliable gateway to Vietnamese market

    0 / 5 (0Bình chọn)

    Bài viết liên quan