Chainalysis: Hoạt động né tránh trừng phạt bằng crypto tăng 700% trong năm 2025

Các quốc gia bị trừng phạt ngày càng dựa vào crypto

Một báo cáo mới từ Chainalysis cho thấy các hoạt động sử dụng tiền mã hóa trong các giao dịch bất hợp pháp đã tăng mạnh trong năm 2025. Tổng giá trị các giao dịch liên quan đến tội phạm và các thực thể bị trừng phạt đã đạt khoảng 154 tỷ USD, phản ánh quy mô ngày càng lớn của nền kinh tế ngầm trên blockchain.

Đáng chú ý, các thực thể bị áp đặt lệnh trừng phạt quốc tế đã nhận ít nhất 104 tỷ USD tài sản tiền mã hóa, tăng gần 700% so với năm 2024. Dữ liệu này cho thấy tiền mã hóa đang ngày càng được sử dụng như một công cụ để né tránh các hạn chế tài chính truyền thống.

Báo cáo cũng cho thấy số lượng thực thể bị trừng phạt hoạt động trên blockchain đã tăng 694%, phản ánh xu hướng “công nghiệp hóa” của các hoạt động tội phạm liên quan đến tài sản kỹ thuật số.

Theo phân tích của Chainalysis, một số quốc gia đang chịu lệnh trừng phạt từ phương Tây đã bắt đầu tích hợp tiền mã hóa vào chiến lược tài chính nhằm giảm phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng toàn cầu.

Ba quốc gia nổi bật trong xu hướng này gồm Russia, Iran và North Korea. Những quốc gia này được cho là đang tận dụng blockchain và các tài sản kỹ thuật số để duy trì dòng vốn xuyên biên giới trong bối cảnh bị hạn chế tiếp cận hệ thống thanh toán quốc tế.

Các chuyên gia cho rằng đặc điểm phi tập trung của blockchain khiến việc kiểm soát hoàn toàn dòng tiền trở nên khó khăn hơn so với hệ thống ngân hàng truyền thống, từ đó tạo điều kiện cho các hoạt động né tránh trừng phạt phát triển.

Stablecoin trở thành công cụ giao dịch chính

Một trong những xu hướng nổi bật trong báo cáo là sự thống trị của stablecoin trong các giao dịch bất hợp pháp. Theo Chainalysis, stablecoin hiện chiếm khoảng 84% tổng khối lượng giao dịch bất hợp pháp trên blockchain, cho thấy các tổ chức và cá nhân đang ngày càng ưu tiên sử dụng các tài sản kỹ thuật số có giá trị ổn định thay vì các đồng tiền biến động mạnh như Bitcoin hay Ether.

Một trường hợp đáng chú ý là stablecoin A7A5, một token được neo theo đồng ruble của Nga. Đồng stablecoin này đã trở thành kênh thanh toán phổ biến cho nhiều doanh nghiệp Nga đang chịu lệnh trừng phạt.

Theo dữ liệu phân tích, A7A5 đã xử lý khoảng 93,3 tỷ USD giao dịch chỉ trong chưa đầy một năm, cho thấy quy mô sử dụng đáng kể của stablecoin này trong hệ sinh thái thanh toán liên quan đến Nga.

Hệ sinh thái giao dịch xoay quanh A7A5

Báo cáo cũng cho biết stablecoin A7A5 có liên hệ với hai nền tảng giao dịch tiền mã hóa là Grinex và Meer. Trước khi bị Mỹ và Liên minh châu Âu áp đặt các lệnh trừng phạt, hai nền tảng này đã xử lý lượng giao dịch trị giá hàng tỷ USD.

Một yếu tố khiến A7A5 trở nên phổ biến là dịch vụ “instant swap”, cho phép người dùng nhanh chóng chuyển đổi sang các stablecoin phổ biến neo theo USD mà gần như không yêu cầu quy trình xác minh danh tính nghiêm ngặt (KYC).

Theo dữ liệu từ Chainalysis, các giao dịch hoán đổi dạng này đã xử lý hơn 2,2 tỷ USD, giúp các thực thể bị trừng phạt dễ dàng tiếp cận hệ sinh thái crypto toàn cầu.

Iran và Triều Tiên gia tăng hoạt động trên blockchain

Ngoài Nga, báo cáo cũng cho thấy các tổ chức liên quan đến Iran đang đóng vai trò đáng kể trong hệ sinh thái giao dịch crypto tại quốc gia này.

Các địa chỉ được cho là có liên quan đến Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) chiếm hơn 50% tổng giá trị giao dịch mà các dịch vụ crypto tại Iran nhận được, với tổng giá trị hơn 3 tỷ USD.

Trong khi đó, North Korea tiếp tục được xác định là một trong những tác nhân lớn nhất trong các vụ tấn công mạng liên quan đến tiền mã hóa. Báo cáo cho thấy hơn 2 tỷ USD tài sản crypto đã bị đánh cắp thông qua các vụ hack trong năm 2025, phần lớn được cho là có liên quan đến các nhóm hacker được nhà nước hậu thuẫn.

Sự trỗi dậy của “nền kinh tế ngầm” trên blockchain

Theo các nhà phân tích của Chainalysis, sự gia tăng mạnh mẽ của các hoạt động né tránh trừng phạt và tội phạm crypto cho thấy blockchain đang dần hình thành một hệ thống tài chính song song với hệ thống ngân hàng truyền thống.

Trong bối cảnh các lệnh trừng phạt kinh tế ngày càng được sử dụng như một công cụ địa chính trị, tiền mã hóa có thể tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc tái định hình dòng chảy tài chính toàn cầu.

Tuy nhiên, xu hướng này cũng đặt ra thách thức lớn cho các cơ quan quản lý khi họ phải tìm cách kiểm soát các hoạt động tài chính bất hợp pháp mà không làm cản trở sự phát triển của công nghệ blockchain.