Aptos Foundation cập nhật tokenomics: Chuyển sang cơ chế cung dựa trên hiệu suất

https://t.co/4NWRIQ9wEG
— Aptos (@Aptos) February 18, 2026

Bối cảnh: Aptos đã bước qua giai đoạn bootstrap

Mainnet của Aptos ra mắt từ tháng 10/2022. Sau gần 4 năm, mạng lưới đã chuyển từ một Layer 1 hạ tầng tổng quát sang phục vụ các use case thông lượng cao ở quy mô tổ chức.

Một số chỉ số nổi bật:

Thời gian tạo block dưới 50ms
Uptime 99,99%
Chưa ghi nhận sự cố bảo mật nghiêm trọng
Gần 500 developer hoạt động hàng tháng
Hơn 200 dự án đang vận hành thực tế
Doanh thu ứng dụng tăng 1.552%, đạt 33,5 triệu USD

Đáng chú ý, nhiều tổ chức lớn như BlackRock, Franklin Templeton và Apollo đã triển khai tài sản on-chain trên Aptos.

Ngoài ra, Decibel - sàn DEX hoàn toàn on-chain sắp ra mắt mainnet trên Aptos, xử lý toàn bộ lệnh và khớp lệnh trực tiếp trên blockchain. Đây là bước đi thể hiện rõ định hướng Aptos trở thành “global trading engine” cho tài sản on-chain.

Thực trạng nguồn cung APT

Hiện tại:

1,196 tỷ APT đang lưu hành
1 tỷ APT được mint tại thời điểm mainnet
196 triệu APT đã được phát hành dưới dạng staking rewards

Chu kỳ unlock 4 năm cho nhà đầu tư và đội ngũ sẽ kết thúc vào tháng 10/2026, giúp giảm khoảng 60% lượng unlock hàng năm. Phân bổ grant từ Foundation cũng giảm hơn 50% giai đoạn 2026-2027.

Tuy nhiên, nếu không có thay đổi cấu trúc, APT vẫn không có trần cung cứng, phát hành staking vẫn tiếp tục vô thời hạn và không gắn trực tiếp với hoạt động mạng.

Đây là lý do bản cập nhật tokenomics lần này được đưa ra.

Các thay đổi lớn trong tokenomics

1 - Giảm APR staking từ 5,19% xuống 2,6%

Foundation sẽ đề xuất governance để cắt giảm phần thưởng staking xuống còn 2,6%/năm.

Điểm đáng chú ý:

Tổng phát thải giảm gần một nửa
Đang nghiên cứu mô hình thưởng cao hơn cho người stake dài hạn
AIP-139 giúp giảm chi phí vận hành validator

Mục tiêu là cân bằng giữa bảo mật mạng và kỷ luật nguồn cung dài hạn.

2 - Tăng phí gas gấp 10 lần (vẫn cực thấp so với mặt bằng chung)

APT dùng để trả phí gas và toàn bộ gas đều bị đốt.

Foundation đề xuất tăng phí gas lên 10 lần. Dù vậy, phí chuyển stablecoin vẫn chỉ khoảng 0,00014 USD vẫn thuộc nhóm rẻ nhất thị trường.

Khi:

Phí cao hơn
Hoạt động giao dịch tăng
DEX on-chain mở rộng

-> Lượng APT bị đốt sẽ tăng đáng kể.

3 - Decibel DEX: Động cơ đốt APT quy mô lớn

Decibel là DEX đầu tiên trên Aptos xử lý 100% lệnh on-chain (order, match, cancel).

Tác động đến nguồn cung:

Mỗi giao dịch đều tiêu thụ và đốt APT
Khi đạt 100+ market, ước tính đốt hơn 32 triệu APT/năm
Khi mở rộng lên 10.000 TPS, lượng đốt tăng tương ứng

Nói cách khác, càng nhiều thanh khoản và thị trường giao dịch, APT càng bị đốt mạnh.

4 - Thiết lập trần cung cứng 2,1 tỷ APT

Foundation sẽ đề xuất đặt hard cap ở mức 2,1 tỷ APT.

Hiện tại:

Đang lưu hành: 1,196 tỷ
Dư địa còn lại: 904 triệu (~43% trần cung)

Các token còn lại chủ yếu dùng cho staking rewards trong tương lai. Khi đạt trần cung, staking rewards sẽ dừng và validator sẽ sống bằng phí giao dịch.

Điểm quan trọng: Hard cap đóng vai trò cơ chế an toàn cung, không phải mục tiêu sẽ đạt tới.

5 - Khóa vĩnh viễn 210 triệu APT

Foundation cam kết:

Khóa và stake vĩnh viễn 210 triệu APT
Không bán, không phân phối

Con số này tương đương:

~18% nguồn cung lưu hành hiện tại
~37% lượng token Foundation nắm giữ ban đầu

Về bản chất, đây là một dạng “burn gián tiếp” vì token bị loại khỏi áp lực bán.

6 - Grant chuyển sang mô hình gắn KPI

Các grant mới sẽ chỉ vest khi đạt KPI cụ thể.

Nếu không đạt KPI:

Token không bị hủy
Nhưng bị trì hoãn đến khi đạt mục tiêu

Điều này buộc hệ sinh thái “kiếm” lạm phát bằng hiệu suất thực tế thay vì nhận token vô điều kiện.

7 - Nghiên cứu chương trình buyback

Foundation đang xem xét cơ chế mua lại APT trên thị trường mở, sử dụng:

Tiền mặt sẵn có
Doanh thu licensing
Lợi nhuận từ đầu tư hệ sinh thái

Nếu triển khai, đây sẽ là lớp hỗ trợ bổ sung cho cơ chế giảm phát.

Tác động đến từng nhóm

Nhà đầu tư: Áp lực cung dự kiến giảm mạnh từ 2027. Cấu trúc cung rõ ràng hơn với hard cap và giảm phát thải.

Builder: Grant chuyển sang milestone-based, tập trung vào hạ tầng giao dịch và thanh toán quy mô lớn.

Validator: APR giảm nhưng chi phí vận hành giảm theo AIP-139. Foundation tiếp tục stake 210 triệu APT để duy trì bảo mật mạng.

Về tổng thể, Aptos đang tái cấu trúc tokenomics theo hướng quen thuộc với nhà đầu tư crypto: giảm lạm phát, tăng đốt, đặt hard cap và gắn phát hành với hiệu suất mạng.

Nếu hoạt động giao dịch thực sự mở rộng như kỳ vọng, mô hình này có thể đưa APT sang một chu kỳ kinh tế hoàn toàn mới trong những năm tới.

Đọc thêm: